Poznań-pochodzenie nazwy

Pochodzenia nazwy

Poznań jako ośrodek życia politycznego jest jednym z pierwszych polskich miast odnotowanych na kartach historii. Są to, w związku z tym, że w owych czasach łacina był językiem używanym przez wykształconą część społeczeństwa, zapisy w formie zlatynizowanej. Pierwszy znany zapis znajduje się w w kronice Thietmara pod rokiem 970 w formie episcopus Posnaniensis. W tej samej kronice pod rokiem 1005 zaś znajdujemy określenie ab urbe Posnani. Jako nominativus Poznań pojawia się w 1236 jako Posnania i 1247 jako Poznania. Poza nimi można odnaleźć też zapisy z 1146 i 1244 w formie in Poznan, które pozwalają na wysnucie wniosku, że nazwa Poznań nie zmieniła się na przestrzeni dziejów.

Obecnie językoznawcy zgadzają się, że nazwa Poznań wywodzi się od imienia Poznan. Utworzono ją poprzez dodanie do imienia Poznana przyrostka -j, który jeszcze w czasach przedpiśmiennych zlał się z poprzedzającą go literą n zmiękczając ją do współczesnego ń.

O ile wyjaśnienie nazwy nie nastręcza naukowcom problemu to samo imię Poznan nie jest do końca jasne. Źródła historyczne nie dostarczają informacji o osobie, której imieniem nazwano gród nad Wartą. Nie jest też pewne, czy to słowiańskie imię wywodzące się od czasownika „poznać” należy do tzw. grupy imion imiesłowowych, takich jak Miłowan czy Biegan, czy też powstało jako skrócenie imienia dwuczłonowego np. Poznamir

Z nadaniem miastu nazwy Poznań wiąże się stare podanie, sięgające czasów powstania państwa polskiego. Wedle niego w okolicach Poznania osiedlił się Lech i jego drużyna, kilka lat po tym, jak rozstał się ze swoimi braćmi, Czechem i Rusem. Czech podążył na południe, Rus na wschód, Lech natomiast założył osadę w Gnieźnie (z czym również wiąże się legenda). Po kilku latach Rus i Czech postanowili odwiedzić brata i ze zbrojnymi orszakami wyruszyli na spotkanie. W tym samym czasie Lech polował w okolicach Gniezna i jego zbrojni przywieźli niepokojące wiadomości – na obrzeżach krainy zauważono obce wojska. Lech zwołał szybko tych, którzy brali udział w polowaniu i przygotowywał się do odparcia najeźdźców. Legenda głosi, że wojska Lecha, Czecha i Rusa ruszyły już do ataku, gdy nagle bracia jadący na czele krzyknęli ‚poznan!’ rozpoznając się nawzajem. Lech, Czech i Rus zdążyli powstrzymać rozlew krwi a na cześć tego szczęśliwego zdarzenia wyprawili ucztę i na miejscu niedoszłej bitwy założyli osadę. Legenda ta z pewnością nie tłumaczy prawdziwie etymologii słowa ‚Poznań’, być może jednak powstała w czasie gdy przekazywano sobie jeszcze ustnie opowieści i nawiązuje do wędrówki ludów, która doprowadziła do przybycia na ziemie polskie plemion słowiańskich. Jest możliwe, że historia braci, którzy rozdzielili swoje drużyny i spotkali się po latach, zawiera ziarno prawdy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *